Wróżby - Wróżby andrzejki - Wróżby andrzejkowe

Andrzejki – to inaczej wieczór wróżb, który odbywa się 29 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, który jest patronem Grecji, Rosji i Szkocji, . Andrzejki przypadaja na końcu lub na początku roku liturgicznego, a więc na czas przełomu szczególnie sprzyjającego magicznym obrzędom. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki). Początkowo andrzejki traktowano bardzo poważnie, a wróżby odprawiano tylko indywidualnie, w odosobnieniu; w czasach późniejszych przybrały formę zbiorową, organizowaną w grupach rówieśniczych panien na wydaniu, zaś współcześnie przekształciły się w niezobowiązującą zabawę gromadzącą młodzież obojga płci.

Pochodzenie andrzejkowych wróżb miłosnych nie jest nam do końca znane – niektórzy znawcy wskazują na starożytną Grecję, wskazując na podobieństwo źródłosłowu imienia Andrzej  i greckich słów aner, andros oznaczających męża lub mężczyznę; inni odwołują się do kultu starogermańskiego boga Freyera bóstwa miłości i płodności.

 Zbiorowe

losowanie przedmiotów o znaczeniu symbolicznym np. , bliski ślub, różanieco - brączka lub wstążka z czepka –  – stan zakonny listek oznaczał staropanieństwo
wylewanie wosku na zimną wodę (często przez klucz) i wróżenie z kształtu zastygłej masy lub rzucanego przez nią cienia sylwetki przyszłego wielbiciela, akcesoriów związanych z jego zawodem itp.
ustawianie od ściany do progu jeden za drugim butów zgromadzonych dziewczyn: ta której but pierwszy dotarł do progu miała jako pierwsza wyjść za mąż
strona od której zaszczekał pies miała być tą, z której nadejdzie przyszły oblubieniec
dziewczyny rzucały psu kulek z ciasta oznaczających wybranych chłopców i czekały, którą zje jako pierwszą

W Szkocji jako święto bankowe hucznie obchodzony jest dzień świętego Andrzeja, tj. 30 listopada.

Andrzejkowe wróżby i rytuały magiczne:
dziewczyny zawsze wysiewały w garnkach lub napolu ziarna lnu i konopi, które zagrabiano męskim spodniami, w nadziei, że rychło sprowadzi to do domu kandydata na męża (Kresy Wschodnie)
jeśli dziewczyna pościła przez cały dzień i modliła się do świętego Andrzeja, to we śnie mógł ukazać się jej przyszły ukochany (powszechne)
jeśli ucięta przez pannę w dniu świętego Andrzeja gałązka wiśni lub czereśni zakwitła w wigilię Bożego Narodzenia, dziewczyna mogła liczyć na rychłe pójście za mąż (powszechne)