Joga - Yoga

Co to jest joga?

W słynnym traktacie "Jogasutry" Patanjali mówi o jodze w rozdziale pierwszym, sutrze drugiej (I2):

jogah cittavrtti nirodhah - ("Joga jest to powściągnięcie zjawisk świadomości" - tłum. z sanskr. w przekładzie Leona Cyborana),

a w następnej (I3):

tada drastuh svarupe avasthanam - ("Wtedy widz utrzymuje się w swojej właściwej naturze").

Pochodzenie

Słowo „yoga” pochodzi od sanskryckiego rdzenia „yuj”, co znaczy „łączyć, kierować, skupiać uwagę”, ale też „jarzmo" oraz „powściągać". Joga była traktowana jako sposób na zachowanie harmonii duszy i ciała, higieny ciała oraz dobrej kondycji psychofizycznej.

Joga, albo Samkhja Joga, jest jednym z najważniejszych systemów filozofii indyjskiej. Atman – duch jednostkowy posiada ponadczasowy byt. Joga uznaje prawo (karmana) i koła wcieleń (samsara), wyzwolenie dokonuje się przez odpowiedni trening. Podstawową myślą jogi jest możliwość oświecenia poprzez koncentrację, medytację i ascezę.

Joga klasyczna

Joga klasyczna jest nauką o wyzwoleniu, nie zajmuje się problemami filozoficznymi, lecz wskazuje drogę do doskonałości i dlatego też podstawę filozoficzną dla jogi, daje sankhja. Tam, gdzie kończy się sankhja, zaczyna się joga.

Ćwiczenia jogiczne rozpoczyna się od praktyk wstępnych, zwanych ogólnie krijajogą czyli od:

gorliwy wysiłek (tapas),
studiowania Wed (svadhyaya),
skupieniu na Bogu (isvarapranidhana).
Praktyki te mają osłabiać skazy karmiczne i sprzyjać kontemplacji.

Istnieją dwa rodzaje jogi klasycznej, które w praktyce przeplatają się:

joga ośmiostopniowa,
joga z powściągnięciem.

Na jogę ośmiostopniową składają się:

Poznanie zewnętrzne:

pięciorakie przykazania moralne i zasady etyczne (yama):
niekrzywdzenie (ahimsa),
prawda (satya),
niekradzenie (asteya),
powściągliwość (brahmacarya),
niepożądanie cudzego dobra (aparigraha).
pięciorakie zasady postępowania (niyama): 
czystość (śauca),
zadowolenie (santośa),
gorliwy wysiłek (tapas),
studiowanie Wed (svadhyaya),
skupienie na Bogu (isvarapranidhana).
postawy i pozycje ciała (asany).
Poznanie wewnętrzne:
rytmiczna kontrola oddechu (pranajama).
powściągnięcie zmysłów (pratyahara).
koncentracja (dharana),

Poznanie duchowe:

1. medytacja (dhyana),
2. połączenie niższej i wyższej jaźni (samadhi).

Joga z powściągnięciem: Istnieje 5 rodzajów aktywności umysłu, które należy powściągnąć:

właściwe poznanie (pramana),
błędne poznanie (viparyaya),
fantazjowanie (vikalpa),
sen głęboki (nidra),
przypomnienie (smriti).

Powściągnięcie aktywności umysłu osiąga się poprzez:

stale i zdecydowane studia i praktykę (abhyasa),
brak ziemskich pragnień (vairagya), dzięki której umysł pozbawiony zostaje wszelkich podpór, na których mógłby się oprzeć. 
 

Ćwiczenia uspakajające umysł:

skupienie na Bogu (isvarapranidhana),
rytmiczna kontrola oddechu (pranajama),
miłość (maitri),
współczucie (karuna),
zadowolenie (mudita),
niezważanie (upeksa).

Przeprowadza się rozróżnienie ze względu na stopień/ poziom, na którym przebiegają ćwiczenia:

1. ćwiczenia ze świadomością (samprajnata samadhi) - 4 stopnie zatopienia:
z przewagą rozmyślania (vitarka),
zanika rozmyślanie, a jego miejsce zajmuje rozważanie (vicara),
nie istnieje już rozmyślanie, a ćwiczącego opanowuje błogość (ananda),
istnieje jedynie czysta świadomość "jestem"
2. ćwiczenie bez świadomości (asamprajnata samadhi) przynoszące wyzwolenie.
Efektem ubocznym ćwiczeń jogicznych są "moce cudowne". Moce te są niebezpieczne, ponieważ istnieje możliwość, że ćwiczący zafascynowany ich możliwościami, przywiąże się do nich i zacznie się z nimi identyfikować, co sprowadzi go z drogi ku wyzwoleniu (bo znów dusza będzie identyfikować się z działaniami materii).

Ścieżki Jogi

• Sahadźa joga
• Radża joga
• Laja joga
• Kundalini joga
• Krija Joga
• Hatha joga
• Bhakti joga